Jesteś pracownikiem lub związkowcem, pracujesz na umowie śmieciowej, ale i tak głosujesz na Konfederację?

Po długich sporach Prezydent Nawrocki podpisał ustawę o reformie Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) – choć w mocno okrojonej wersji. Zgodnie z jej zapisami inspektorzy PIP zyskają możliwość przekształcania „umów śmieciowych” w umowy o pracę. Niewielka to pociecha dla pracujących w Polsce, gdzie warunki zatrudnienia należą do jednych z najmniej korzystnych w całej Unii Europejskiej. W realiach powszechnej niestabilności zatrudnienia i nadużyć ze strony przedsiębiorców jest to mimo wszystko krok we właściwym kierunku.

Reforma może przyczynić się do poprawy sytuacji milionów osób zmuszanych do pracy na tzw. umowach śmieciowych. A czym one są w praktyce? Brakiem stabilności, brakiem ochrony i brakiem podstawowych praw, jak: urlop, zwolnienie chorobowe czy zabezpieczenie finansowe na przyszłość. Można pracować długo i ciężko, a mimo to nie mieć żadnej pewności jutra.

Jednym z najostrzejszych krytyków reformy PIP pozostaje Konfederacja.

Partia, której przedstawiciele deklarują obronę interesów Polaków, w praktyce opowiada się po stronie interesów biznesu, niezależnie od tego czy jest on polski, niemiecki czy chiński. Gdy pojawia się możliwość wzmocnienia pozycji polskich pracowników, którzy stanowią większość społeczeństwa kraju, partia staje po stronie tzw. januszy biznesu i międzynarodowych korporacji. 12-godzinny dzień pracy, brak urlopu macierzyńskiego, brak ochrony przed zwolnieniem – to wszystko jest możliwe dzięki umowom śmieciowym zastępującym umowy o pracę, których Konfederacja broni jak niepodległości.

Według prawicowych polityków elementarna ochrona pracownika na umowie o pracę jest przejawem komunistycznego zamordyzmu i źródłem niepewności dla gospodarki. Konfederacja - sprzeciwiając się reformie PIP - nie walczy z żadnym komunizmem. W praktyce uderza w miliony Polaków, którzy utrzymują się z pracy najemnej. Ich „antykomunizm” sprowadza się do obrony dużych przedsiębiorców i ich prawa do zmuszania ludzi do długiej pracy i zwalniania ich, gdy przestają przynosić odpowiednie zyski.

Kto tak naprawdę ma dziś niepewną sytuację? Może multimilionerzy, utrzymujący się z pracy ludzi zatrudnionych na śmieciowych warunkach? Cały ten antykomunizm Konfederacji sprowadza się w tym wypadku do obrony nieuczciwych przedsiębiorstw i ich prawa do zmuszania nas do pracy po 12 godzin dziennie i zwalniania nas wtedy, gdy mają na to ochotę. Skuteczna walka o prawa polskich pracowników wymaga odwagi do stawiania granic interesom wielkiego biznesu, a tej gotowości Konfederacji wyraźnie brakuje. Co więcej, szczyci się ona tym, że staje po stronie najbogatszych, niezwykłych pracowników, i że podporządkowuje własne postulaty wielkiemu biznesowi – bez względu na to, czy jest on polski, czy zagraniczny. Patriotyzm w wydaniu Konfederacji: im więcej głośnych haseł o patriotyzmie czy tradycyjnych wartościach, tym gorsze warunki dla pracujących i większe korzyści dla „Januszy” czy zagranicznego kapitału.

Można mieć różne poglądy, ale trudno zrozumieć, dlaczego ktoś, kto sam pracuje w niepewnych warunkach w jakimś „januszeksie”, miałby popierać ich utrzymywanie. To nie krzyczenie o wolności czy patriotyzmie w mediach decyduje o jakości życia, tylko konkretne postulaty polepszające nasze warunki pracy.

Krzysztof Król

Prezydent podpisał ustawę o wzmocnieniu PIP

02.04.2026 r. prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o Państwowej Inspiekcji Pracy. Choć Prezydent skierował skargę do Trybunału Konstytucyjnego (tzw. kontrola następcza), skarga ta nie wstrzymuje ustawy. Państwowa Inspekcja Pracy zostaje wzmocniona!

Podpisanie ustawy o PIP - przeciwko używaniu umów śmieciowych, kiedy zachodzi stosunek pracy i należy się umowa o pracę - to ważny krok w stronę wzmocnienia ochrony praw pracowniczych. Dziękujemy wszystkim organizacjom związkowym, społecznym oraz osobom, które przyczyniły się do tej zmiany. Presja środowisk biznesowych trwała do ostatniej chwili, jednak wspólnym wysiłkiem udało się ją przełamać.

To kolejny, choć nadal niewystarczający, krok w kierunku większej społecznej kontroli nad praktykami korporacji i pracodawców. Sama ustawa nie rozwiązuje wszystkich problemów i patologii rynku pracy. Wiele zależeć będzie również od praktyki działania inspektorów pracy i od społecznej (naszej) presji na pełne wykorzystywanie dostępnych narzędzi prawnych wobec pracodawców łamiących przepisy. Nowe rozwiązania dają dodatkowe instrumenty, które mogą wzmocnić skuteczność kontroli i poprawić sytuację pracowników.

Wzmocnienie PIP to także dowód, że wspólne działania związków zawodowych i organizacji społecznych przynoszą efekty, nawet wobec silnego lobby przedsiębiorców i części polityków, broniących niestabilnych form zatrudnienia. Dla naszego związku, po doświadczeniach dość dramatycznego przebiegu zwycięskiego strajku w Jeremias, postulat wzmocnienia PIP stał się jednym z kluczowych w ciągu ostatniego półrocza. W oparciu o wzajemną pomoc ponad barwami związkowymi - na polu tego strajku i innych walk - koordynowaliśmy działania z innymi organizacjami wokół wzmocnienia PIP w ramach m.in. tzw. Koordynacji Solidarności i Walk. Solidarna walka - współpraca ponad barwami związkowymi, na poziomie ponadzakładowych, ramię w ramię z organizacjami społecznymi - okazała się skutecznym narzędziem walki. Z tym większą wiarą będziemy ją rozwijać w kolejnych zmaganiach ponadzakładowych. Zachęcamy do tego wszystkie zaprzyjaźnione organizacje.

W wymiarze politycznym ustawa ujawniła wyraźny podział: część środowisk liberalno-biznesowych próbowała ją blokować, podczas, gdy poparcie dla jej przyjęcia płynęło z różnych stron sceny politycznej, pomimo odmiennych ocen jej zakresu. Pokazuje to, że kwestia praw pracowniczych pozostaje jednym z najbardziej wyrazistych pól współczesnego konfliktu społecznego.

Gratulujemy wszystkim, którzy poświęcili czas i energię oraz okazali odwagę, żeby podjąć się wspólnie tej walki. Siła tkwi w jedności związków zawodowych i organizacji społecznych, organizujących się pracowników i pracownic.

Przeczytaj także:

Apel od załogi z fabryki kominów Jeremias zrzeszonej w IP: Prezydencie, podpisz nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy!

List otwarty do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego w sprawie reformy Państwowej Inspekcji Pracy

Nowy projekt reformy PIP - analiza Zespołu Prawnego OZZ IP

Reforma PIP. Czy nowelizację faktycznie należy poprzeć? [Polemika]

Poprawki w tym wydaniu broszury uwzględniają najnowsze zmiany w przepisach (m.in. minimalną stawkę godzinową na umowach zlecenie oraz rozszerzenie prawa do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych o osoby zatrudniane na podstawie umów cywilnoprawnych).

W Polsce ponad dwa miliony pracowników i pracownic jest zatrudnianych na umowach cywilnoprawnych (o dzieło i zlecenie) lub prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Chociaż wiele z tych osób powinno mieć normalne umowy o pracę, to jednak pracodawcy wolą zatrudniać ich na umowach cywilnych. Czemu? Ponieważ w ten sposób łatwiej się ich pozbyć i mają one mniej praw niż osoby zatrudnione na umowach o pracę. 

Broszura  Umowa o pracę — kiedy masz do niej prawo i dlaczego jest dla Ciebie lepsza od umów cywilnoprawnych? powstała w celu zapoznania pracowników i pracownic z podstawowymi różnicami pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi.

Zawiera ona omówienie następujących zagadnień:

1. kiedy pracownik/pracownica mają prawo domagać się umowy o pracę;
2. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie wynagrodzeń;
3. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie czasu pracy;
4. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie prawa do urlopu;
5. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie zwolnienia z pracy;
6. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie kar i potrąceń z pensji;
7. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie ubezpieczenia chorobowego i dostępu do publicznej służby zdrowia;
8. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie praw przysługujących w przypadku ciąży, rodzicielstwa i opieki nad dzieckiem;
9. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie zasiłków dla bezrobotnych;
10. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie prawa tworzenia i wstępowania do związków zawodowych;
11. różnice pomiędzy umowami o pracę a umowami cywilnoprawnymi w zakresie prawa do strajku;
12. możliwość dochodzenia swoich praw przez osoby zatrudnianych na umowach cywilnoprawnych.
    
    

Stan prawny załącznika: luty 2026 r.