Czy milionowe kary od obrotów zatrzymają patologię w branży transportu?

“Zmień firmę” - wiele razy słyszymy to od szefów i przeciwników związków zawodowych. Kiedy jednak pracownicy rzeczywiście chcą poprawić byt szukając pracy u konkurencji - coraz częściej może na nich czekać zmowa szefów. UOKiK stawia zarzuty potężnym spółkom handlowym, że pomagają w zmowie dużym firmom transportowym przeciwko kierowcom. Zmowa ma polegać na pogarszaniu warunków pracy i zaniżaniu wynagrodzeń poprzez ograniczanie konkurencji. Sieci handlowe mogły inicjować i organizować zmowę w transporcie nie wpuszczając na teren dostaw kierowców, którzy zmienili firmę na inną w zmowie. UOKiK zarzuca, że w ten sposób dyrekcje koncernów handlowych ograniczają nacisk na wyższe stawki w transporcie. Przystają na to szefowie firm przewozowych na szkodę własnych kierowców.

Dziś 2 czerwca UOKiK ogłosił że wszczął postępowanie przeciwko szefostwu DINO i firmom transportowym: Jar-Trans, Martrans Logistics, Euro Finannce i Mati-Trans.

— Ograniczanie pracownikom możliwości zatrudnienia i zmiany pracy to praktyki kojarzące się z XIX wiekiem. Przedsiębiorcy, którzy łamią prawo, muszą się liczyć z poważnymi konsekwencjami — kara za udział w zmowie to nawet 10 proc. obrotu. Menedżerom z kolei grozi sankcja do 2 mln zł — mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Tydzień wcześniej, 25 maja pracownicy UOKiK, za zgodą sądu i w asyście policji, przeszukali biura Lidla i czterech firm przewozowych współpracujących z tą siecią handlową: Omega Pilzno, spółek z grupy Van Group, FTS Ratajczak oraz Dar-Pol.

To nie pierwsze zarzuty UOKiK o taką zmowę. W lipcu 2025 prezes UOKiK wszczął podobne postępowanie przeciwko Biedronce tj Jeronimo Martins oraz aż 33 firmom transportowym podejrzanym o zmowę.

– Podejrzewamy, że firmy transportowe oraz Jeronimo Martins Polska zawarły porozumienie, którego celem miało być ograniczenie możliwości przechodzenia kierowców pomiędzy firmami transportowymi obsługującymi centra dystrybucyjne Biedronki. Tym samym przedsiębiorcy mogli chcieć uniknąć wzajemnego „podkupywania” sobie pracowników. Takie działanie jest nie tylko niezgodne z prawem ochrony konkurencji, ale również niedopuszczalne w wymiarze ludzkim. Każdy powinien mieć prawo do swobodnego wyboru oraz zmiany miejsca pracy – przekazał Prezes UOKiK. Urząd nie podał do wiadomości nazw przewoźników.

W październiku zeszłego roku UOKiK postawił podobne zarzuty kolejnym trzem firmom przewozowym: Krotrans Logistics, C.H. Robinson i Mena P.M.

Powtarzające się zarzuty UOKiK o zmowie szefów firm transportowych z udziałem największych spółek w handlu ujawniają głęboką patologię tej branży. Stawki w transporcie stoją w miejscu. Firmy skarżą się w mediach że “brakuje kierowców”, ale faktycznie brakuje godnych warunków pracy. Tymczasem kierowcy z polskich baz zajmują kluczowe miejsce w gospodarce całej Europy. Przewożą najwięcej, 20 procent towarów w całej Unii Europejskiej, (368 mld tonokilometrów). Ponad 60 procent tej pracy kierowców polskich firm stanowi transport międzynarodowy. Bez tej ciężkiej pracy kierowców kompletnie załamałby się łańcuch dostaw w całej UE. Jako kluczowi dla gospodarki Polski i UE, kierowcy z Polski są pod ogromnym naciskiem by nie zrzeszać się w związkach zawodowych i nie walczyć wspólnie o godne warunki pracy. Obok zastraszania, takiej dezorganizacji pomaga powszechna zasada “zmień firmę”. Branża nominalnie oferuje wyjątkowo duży wybór ofert. Realna poprawa warunków przez zmianę firmy jest jednak coraz rzadsza. Stawki u przewoźników obsługujących największe sieci handlowe - od Dino aż po Amazon - praktycznie stoją w miejscu od kilku lat (Amazon dotąd nie spotkał się z zarzutami UOKiK o działania przeciw kierowcom choć wiele przewoźników dla Dino czy Biedronki obsługuje także magazyny Amazon).

Zarzuty Urzędu o zmowy szefów transportu z pomocą gigantów w handlu rzucają nowe światło na problem zamrożonych stawek w Polsce. Gdy szefowie zmawiają się aby pogorszyć warunki, pracownicy powinni działać. Kierowco, nie czekaj aż pomoże Ci urząd, zrzeszaj się w związku zawodowym wraz z innymi w Twojej firmie, zgłoś się do Inicjatywy Pracowniczej.

BK