Żeby nie marznąć w pracy musimy zerwać z prawem tylko na papierze. Śmiesznie niskie kary, śmieciowe umowy, przewlekłe postępowania w sądach pracy, cięcia w PIP składają się na państwo śmieciowego prawa. Dlatego delegacja związkowców wzięła udział w drugim w tej kadencji sejmu posiedzenie Zespołu do spraw pracy, z udziałem ministerstwa pracy, GIP, PIP i Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Czemu nasz udział w zespole? Chcemy żeby głos bezpośrednio z poziomu zakładów pracy docierał do organów państwa i miał większe przełożenie na projekty ustaw.

Bezpośrednią przyczyną zwołania czwartkowego Zespołu ds. pracy był skandal zmuszania do pracy w niskich temperaturach w marketach DINO, nagłośniony przez związkowców KP w tym markecie.

W Polsce istnieją klarowne przepisy co do limitu niskich temperatur (rozporządzenie ministra pracy ws BHP). Jednak przykład ogromnej sieci DINO udowadnia że szefowie ignorują te przepisy.

Co więcej, w branży mięsnej i innych zakładach zdominowanych przez umowy śmieciowe, zgłoszenie że szef mrozi pracowników łamiąc prawo, kończy sie zwolnieniem z pracy. W Polsce obecnie niemal połowa imigrantów i co czwarty Polak pracuje na śmieciówce (zlecenie lub B2B).

Z dyskusji związkowców z inspektorami pracy wynika, że kolejne władze wprowadzają cięcia na PIP i same utrudniają stosowanie prawa pracy. To musi się pilnie zmienić. Jakie wnioski płyną ze spotkania? Trzeba pilnie:

1. Przywrócić zlikwidowane wydziały pracy w sądach. PO w 2011 roku zlikwidowało aż 74 takie wydziały. PiS zlikwidował kolejne 12 wydziałów w 2019 r. Proces ten trwa nadal. Na przykład w sierpniu 2025 r. doszło do likwidacji wydziału pracy w sądzie rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim.

W ten sposób kolejne rządy same utrudniają stosowanie prawa pracy, które tworzą. To ważne w sytuacji gdy obecny projekt ustawy o wzmocnieniu PIP w walce z umowami śmieciowymi został osłabiony zgodnie z pomysłem lobby biznesowego: dyrekcje firm mają uzyskać szansę odwołania się od decyzji PIP do sądu pracy. Dziś na postanowienia takich sądów czeka się nawet ponad 500 dni. Wraz z projektem ministerstwo sprawiedliwości zapowiada odbudowę wydziałów pracy. Jednak za tymi obietnicami na dziś nie idą żadne widoczne zmiany ani formalne rozporządzenia czy deklaracje. Dopóki to się realnie nie zmieni, miliony będą nadal marznąć na śmieciówkach. Co gorsza, lobby biznesu z Konfederacji liczy że nawet tak zmiękczony projekt o PIP zablokuje prezydent Nawrocki.

2. Przywrócić zlikwidowane laboratorium PIP.

Polskie państwo niedawno, w 2023 roku, zlikwidowało jedyne na swoim terenie laboratorium Państwowej Inspekcji Pracy. Stało się to tuż po epokowym, kompleksowym przebadaniu polskich magazynów Amazon pod kątem przekroczeń tzw. wydatku energetycznego pracowników. Badania laboratorium PIP dowiodły, że na niektórych działach pracownicy są zmuszeni przekroczyć niemal 3-krotnie limit kalorii według tak zwanej Polskiej Normy. Inaczej mówiąc, w jeden dzień pracują za trzy dni. Wpływ na ich zdrowie jest druzgocący. Amazon przegrał wszystkie sprawy odwoławcze po dokładym badaniu PIP. Sprawę komentowały media na całym świecie. Wkrótce potem zlikwidowano jedyne laboratorium PIP w Polsce.

3. Wznowić prace nad rozporządzeniem o limicie wysokiej temperatury w miejscu pracy.

Mimo hucznych zapowiedzi w zeszłym roku, projekt ten władze zawiesiły na etapie opiniowania w sierpniu 2025. Od tamtej pory projekt leży w zamrażarce. Należy go wznowić i wdrożyć przed tym latem.

4. Zwiększyć kary PIP dla nieuczciwych zarządów firm.

Średnia wysokość kary, jaką stosował PIP w 2025 wyniosła... 1.300 złotych. Niskie kary zachęcają do łamania praw pracowniczych. Główny Inspektor Pracy podczas posiedzenia zespołu wspomniał o projekcie ustawy zwiększającej wysokość kar od PIP z obecnych widełek 1 tys.-30 tys. do 2-60 tys. Ta zapowiedź spotkała się z powszechną krytyką strony społecznej. Czemu? Po pierwsze jest jasne, że PIP stosuje najniższe kary, tak więc realnie wzrosną one ze średnio 1.300 zł na niewiele ponad 2 tys. Po drugie, proponowane widełki nie mają żadnego logicznego uzasadnienia. W Polsce inne organy jak UODO czy UOKiK stosują znacznie bardziej uzasadnione kary proporcjonalne od obrotów, sięgające milionów złotych. W ten sposób duże firmy nie czują się bezkarne.


Ze strony społecznej w spotkaniu wzięły udział delegacje z
OZZ Inicjatywa Pracownicza w Jeremias, Amazon, Nielseniq, WZZ Sierpień 80 Valeo Chrzanów, OPZZ Konfederacja Pracy w Solaris Bus & Coach, Kauflandzie, Biedronce, Dino, ALDI i Rossmann i Amazon.



Bartosz Kurzyca