Strona główna Publicystyka Teorie Za kapitałem podąża konflikt

Ile zarabiamy - propaganda sukcesu Gazety Wyborczej

„Gazeta Wyborcza” (GW) jest jednym z mediów, które najbardziej emocjonalnie reaguje na wszelakie próby podważenia „osiągnięć” transformacji systemowej.

Kryzys w Irlandii

Przedstawiamy poniżej wywiad, udzielony amerykańskiej witrynie internetowej Ideas & Action przez Kevina Doyla, członka oddziału irlandzkiej organizacji anarchosyndykalistycznej Workers Solidarity Movement z miejscowości Cork,

Kryzys najbardziej widać w domu

„Polska to zielona wyspa na mapie Europy” – w taki sposób rządowi ekonomiści nazwali nasz kraj, odnosząc się do dobrej kondycji polskiej gospodarki w czasach trawiącego całą Europę kryzysu

Niestabilne formy zatrudnienia i ruch lokatorski

Protesty lokatorskie w Polsce są coraz głośniejsze. Rozwijają się w odpowiedzi na kolejne reformy prawa mieszkaniowego, realizowane w imię interesów deweloperów i kamieniczników.

Polityka wysiedleń po polsku

Dla rządzących polskimi miastami przestrzeń miejska i zasoby mieszkaniowe jawią się niemal wyłącznie jako potencjalne źródło zysków, a nie jako sposób realizacji najważniejszych potrzeb miejskich społeczności.

Historia czarnego kota

O co chodzi z tym czarnym kotem? - pytają nas ludzie obserwujący czarno-czerwone flagi Inicjatywy Pracowniczej z umieszczonym na nich prężącym grzbiet najeżonym kocurem (a dokładniej jego kuzynem z rodziny kotowatych – żbikiem).

http://www.ozzip.pl/components/com_gk2_photoslide/images/thumbm/284602aa_kasa.jpg http://www.ozzip.pl/components/com_gk2_photoslide/images/thumbm/899035aa_irlandia.jpg http://www.ozzip.pl/components/com_gk2_photoslide/images/thumbm/601174aa_kobiety.jpg http://www.ozzip.pl/components/com_gk2_photoslide/images/thumbm/274629aa_krzyzaniak.jpg http://www.ozzip.pl/components/com_gk2_photoslide/images/thumbm/569115aa_kontenry.jpg http://www.ozzip.pl/components/com_gk2_photoslide/images/thumbm/192519flafa.jpg
Za kapitałem podąża konflikt
poniedziałek, 14 kwietnia 2008 13:35

Książka Beverly Silver "Forces of Labor" dostarcza szczegółowych informacji na temat kondycji i znaczenia ruchu pracowniczego oraz narzędzi do dalszej jego analizy. Silver twierdzi, że walki pracownicze są endemiczną cechą rozwoju kapitalistycznego, wynikają z samej jego natury. Kapitał musi utrzymywać swoje panowanie nad pracownikami i każdego dnia na nowo zmuszać robotników do pracy. Ci natomiast protestują, i będą protestować, przeciwko traktowaniu ich jak towar.

Na początku XIX wieku klasy niższe miały niewielką rolę w kształtowaniu światowego systemu kapitalistycznego, lecz w XX w. była ona już dużo większa. Nie znaczy to, że siła robotników nieustannie rośnie i że walki pracownicze są zawsze pozytywne. Czasami pracownicy będą określać i utrzymywać wewnętrzne podziały oraz bronić przywilejów, jeśli nie będą widzieć innych sposobów na utrzymanie godnych standardów życia, co będzie osłabiać klasę pracującą i powodować ważne problemy dla strategii rewolucyjnej zmiany.

By zrozumieć ogólnoświatową słabość klasy pracującej w latach 90-tych, którą opisuje i dokumentuje "Forces of Labor", Silver wskazuje na finansjalizację kapitału, czyli na fakt, że kapitał nie inwestuje zasadniczo w produkcję i handel, lecz w kredyty i finansowe spekulacje. Silver i Arrighi dowodzą, że ta faza nie jest czymś nowym, że jest tendencją, która powraca podczas cyklu zmiany hegemona. Arrighi wskazując na innych badaczy systemów-światów twierdzi, że kapitalizm zawsze zależał od istnienia światowej siły hegemonicznej; siły, która ustala reguły i gwarantuje pewnego rodzaju stabilny system - miasta-państwa w Północnych Włoszech w XVI w., Niderlandy w XVII i XVIII w., Imperium Brytyjskie w XIX i USA w XX. Według Arrigi obecnie jesteśmy w okresie zmiany hegemona - USA traci swoją pozycje na rzecz nieznanych jeszcze regionów lub państw, prawdopodobnie na rzecz Zachodniej Azji - lub na rzecz nikogo. Jest również możliwe, że nastąpi koniec tego rodzaju historii i początek nowej, nie kapitalistycznej ery. Analizy innych okresów zmiany hegemona - np. od Imperium Brytyjskiego do USA w pierwszej połowie XX w. - pokazały, że wtedy również miał miejsce okres finansjalizacji i spekulacji finansowych, podczas którego tracące hegemonię państwo, wykorzystywało swą pozycję do zaczerpnięcia kredytów w celu finansowania konsumpcji i projektów militarnych. Efektem tego było generalne osłabienie klasy pracującej na światową skale, gdyż pieniądze nie były inwestowane w produkcję wartości dodatkowej.

Ale jest nadzieja - okres finansjalizacji nie może trwać wiecznie, bowiem kapitał i kapitalizm zależą od produkcji wartości dodatkowej. Pytanie tylko, jak długo będzie on trwać i co się stanie w międzyczasie. I co więcej - zmiana hegemona zawsze oznacza systemowy chaos na świecie. Więc pojawia się pytanie o to, czy dostrzeżemy eskalację wojny, czy ruch antywojenny jest w stanie ją powstrzymać. Kolejne pytanie, czy klasa pracująca, zwłaszcza ta z USA, czyli ze starego hegemonicznego państwa oraz ta z prawdopodobnie nowego centrum - Chin lub Indii - użyje swojej władzy do kształtowania nowego porządku światowego i uwolni się od kapitalizmu, czy też wykorzysta swoją pozycję w protekcjonistyczny sposób, przeciwko globalnej klasie pracowniczej?

Agnieszka Mróz