W dniu 23 września 2005 roku związek zawodowy Inicjatywa Pracownicza i Polska Zielona Sieć złożyli skargę na działania Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, w związku z udzieleniem firmie Kaufland Polska pożyczki w wysokości blisko 160 milionów euro na rozwój sieci supermarketów na terenie całej Polski. Bank w sposób niedostateczny zbadał funkcjonowania koncernu Kaufland Polska przez co z środków publicznych udzielił pożyczki przedsiębiorstwu nie przestrzegającemu norm ochrony środowiska i prawa pracy. Postępowanie Kaufland Polska stoi w rażącej sprzeczności z zasadami przyjętymi przez
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, przez co udzielona mu pomoc finansowa powinna zostać cofnięta. Licząca 170 stron złożona przez nas skarga dokumentuje setki nadużyć, wykrytych przede wszystkim przez inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy, dokonanych przez Kaufland w latach 2002-2005. Tolerowanie i wspieranie finansowe sieci Kaufland jest zatem w istocie wspieraniem nielegalnych praktyk wykorzystujących pracowników i stojących w sprzeczności z normami ochrony środowiska.

Uważamy, że Bank nie powinien udzielać pożyczki ze środków publicznych przedsiębiorstwu, nie przestrzegającemu norm ochrony środowiska i prawa pracy. Firma Kaufland Polska rozpoczęła działalność w Polsce w 2000 roku. W marcu 2005 roku Państwowa Inspekcja Pracy ujawniła rezultaty kontroli przeprowadzonych w ponad 60 sklepach sieci Kaufland. Najczęstsze nieprawidłowości dotyczyły nierzetelnej ewidencji czasu pracy, nienaliczania wynagrodzeń za godziny nadliczbowe i pracę w porze nocnej, ˇle skonstruowane umowy o pracę, nieudzielania urlopów i dni odpoczynku, nieprzystosowanie magazynów towarów, brak środków ochrony indywidualnej, brak szkoleń bhp. W wyniku kontroli skierowano 598 nakazów administracyjnych oraz 5 zawiadomień do prokuratury. Złożono również do Prokuratury Rejonowej Wrocław Krzyki-Wschód zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 218 par 1 Kodeksu karnego polegającego na funkcjonowaniu w sieci Kaufland systemu wyzysku pracowników.

Trzeba podkreślić, że kontrole w sklepach Kaufland przeprowadzane były także we wcześniejszych latach (2002, 2003, 2004). Wyniki kontroli przeprowadzonych w latach 2002-2004 ujawniły nieprzestrzeganie Kodeksu pracy oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w sklepach Kaufland. Każdorazowo po kontroli, kierownictwo spółki informowane było o jej wyniku oraz zobowiązane przez inspektora pracy do usunięcia nieprawidłowości. Pomimo tego prawo pracy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy są wciąż nagminnie łamane przez Kaufland Polska. Firma Kaufland Polska nie zrealizowała nakazów inspektorów pracy z lat 2002-2004.

31 sierpnia br. Państwowa Inspekcja Pracy ogłosiła wyniki ponownych kontroli w sklepach sieci Kaufland, których celem miało być sprawdzenie czy sytuacja w sklepach Kaufland uległa poprawie od czasu kontroli w lutym i marcu br. Kontrolę przeprowadzono w 28 sklepach. W ich wyniku ponownie skierowano 133 wnioski o uregulowanie nieprawidłowości oraz złożono 6 zawiadomień do prokuratury o popełnieniu przestępstwa. Fakt ten świadczy, że firma Kaufland Polska nie zamierza zmienić swojej polityki w zakresie przestrzegania prawa pracy. Tolerowanie i wspieranie finansowe sieci Kaufland jest zatem w istocie wspieraniem nielegalnych praktyk wykorzystujących pracowników.
Praktyki łamania praw pracowniczych niestety nie ograniczają się tylko do supermarketów Kaufland. W 2004 roku Państwowa Inspekcja Pracy stwierdzała iż:

w 67% tego typu sklepów nie udziela się urlopów w terminie
w 56% nieprawidłowo zawiera się umowę o pracę
w 52% narusza się przepisy o czasie pracy
w 47% nie płaci się za nadgodziny
w 46% nie udziela się należnego wypoczynku
w 29% nie przestrzega się przepisów o pięciodniowym tygodniu pracy

***

W dniu 23 września 2005 roku związek zawodowy Inicjatywa Pracownicza i Polska Zielona Sieć złożyli skargę na działania Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (European Bank for Reconstruction and Development), w związku z udzieleniem firmie Kaufland Polska pożyczki w wysokości do 160 milionów euro na rozwój sieci supermarketów na terenie całej Polski. Bank w sposób niedostateczny zbadał funkcjonowania koncernu Kaufland Polska przez co z środków publicznych udzielił pożyczki przedsiębiorstwu nie przestrzegającemu norm ochrony środowiska w tym środowiska pracy. Postępowanie Kaufland Polska stoi w rażącej sprzeczności z zasadami przyjętymi przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, przez co udzielona mu pomoc finansowa powinna zostać cofnięta.

Zebrane przez nas dowody świadczą, że Bank nie przeprowadził rzetelnej analizy środowiskowej projektu, co spowodowało, że jego władze podejmując decyzję o finansowaniu projektu nie posiadała pełnych informacji o Kaufland, jego podejściu do prawa pracy i bezpieczeństwa i higieny pracy oraz o historii działalności pożyczkobiorcy w Polsce. Istnieją uzasadnione przesłanki, aby stwierdzić, że Bank nie podjąłby decyzji o finansowaniu tego projektu, gdyż decyzja ta wiąże się ze wsparciem przedsiębiorstwa, które od wielu lat nie przestrzega prawa pracy oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Firma Kaufland Polska rozpoczęła działalność w Polsce w 2000 roku. W marcu 2005 roku Państwowa Inspekcja Pracy ujawniła rezultaty kontroli przeprowadzonych w ponad sześćdziesięciu sklepach sieci Kaufland. Najczęstsze nieprawidłowości dotyczyły nierzetelnej ewidencji czasu pracy, nienaliczania wynagrodzeń za godziny nadliczbowe i pracę w porze nocnej, ˇle skonstruowane umowy o pracę, nieudzielania urlopów i dni odpoczynku, nieprzystosowanie magazynów towarów, brak środków ochrony indywidualnej, brak szkoleń bhp. W wyniku kontroli skierowano 598 nakazów administracyjnych oraz 5 zawiadomień do prokuratury. Złożono również do Prokuratury Rejonowej Wrocław Krzyki-Wschód zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 218 par 1 Kodeksu karnego polegającego na funkcjonowaniu w sieci Kaufland systemu zarządzania pracownikami, którego założenia mogą stanowić przyczynę naruszeń przepisów prawa pracy. Funkcjonowanie systemu nie mogło odbywać się bez zgody i przyzwolenia Zarządu Kaufland Polska.

Trzeba podkreślić, że kontrole w sklepach Kaufland przeprowadzane były także we wcześniejszych latach (2002, 2003, 2004). Wyniki kontroli przeprowadzonych w latach 2002-2004 ujawniły nieprzestrzeganie Kodeksu pracy oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w sklepach Kaufland. Każdorazowo po kontroli, kierownictwo spółki informowane było o jej wyniku oraz zobowiązane przez inspektora pracy do usunięcia nieprawidłowości. Pomimo faktu, że po każdorazowej kontroli przeprowadzonej w latach 2002-2004, inspektorzy pracy zastosowali środki prawne w celu usunięcia nieprawidłowości, w 2005 roku kontrole wykazały, że prawo pracy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy są wciąż nagminnie łamane przez Kaufland Polska. Firma Kaufland Polska nie zrealizowała nakazów inspektorów pracy z lat 2002-2004.

31 sierpnia br. Państwowa Inspekcja Pracy ogłosiła wyniki ponownych kontroli w sklepach sieci Kaufland, których celem miało być sprawdzenie czy sytuacja w sklepach Kaufland uległa poprawie od czasu kontroli w lutym i marcu br. Kontrolę przeprowadzono w 28 sklepach. W ich wyniku ponownie skierowano 133 wnioski o uregulowanie nieprawidłowości oraz złożono 6 zawiadomień do prokuratury o popełnieniu przestępstwa. Fakt ten świadczy, że firma Kaufland Polska nie zamierza zmienić swojej polityki w zakresie przestrzegania prawa pracy, a podjęte działania mają charakter pozorny i krótkotrwały.

Tymczasem zastępca Głównego Inspektora Pracy poinformował nas, że Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju nigdy nie występował do Inspektoratu Pracy z wnioskiem o przekazanie informacji na temat przestrzegania przepisów prawa pracy oraz bezpieczeństwa i higieny pracy w sieci Kaufland przed 21 czerwca 2005 r.

Problem funkcjonowania sieci Kaufland w Polsce by też kilkakrotnie podnoszony przez prasę i organizacje zajmujące się obroną praw pracowniczych. Przykładem może być łamanie praw pracowniczych w tarnobrzeskim Kauflandzie. Sprawa została ujawniona przez byłego już pracownik tej sieci Piotr Morawskiego. Ujawnił on skandaliczne metody nieludzkiego wykorzystywania pracowników. Piotr Morawski pracował na stanowisku kierownika działu przemysłowego przez siedem miesięcy, jak mówi inni rezygnowali już po kilku dniach. Średnio pracował ponad 12 godzin na dobę i dostawał za tę pracę około 1100 zł na rękę. Gdy Piotr Morawski postanowił walczyć o swoje prawa, od razu potrącono mu 700 zł. premii regulaminowej i kazano siedzieć cicho. Władze sklepu swoje zachowanie tłumaczyły tym, że kierownik ma umowę zadaniową a nie na określoną liczbę godzin, jednak zapomniały dodać, że przy takiej umowie tygodniowy czas pracy nie może przekraczać 40 godzin. Piotr Morawski jak i inni pracownicy limit ten przekroczył już po 3 dniach pracy! Nocna zmiana zaczynała się o godzinie 18 i nierzadko kończyła o 9, zmiana dzienna zaczynała pracę o 5 i często kończyła ją po północy. Czas pracy w Kauflandzie nie był ewidencjonowany, firma nie prowadziła dokumentacji związanej z godzinami wyjść i przyjść pracowników, więc trudno było udokumentować liczbę przepracowanych nadgodzin (www.lewica.pl, 2005-03-22).

Tolerowanie i wspieranie finansowe sieci Kaufland jest zatem w istocie wspieraniem nielegalnych praktyk wykorzystujących pracowników i stojących w sprzeczności z normami ochrony środowiska.

Związek zawodowy Inicjatywa Pracownicza i Polska Zielona Sieć domagają się zaprzestania udzielania pomocy publicznej firmom wyzyskującym pracowników. Domagamy się także przestrzegania podstawowych praw pracowniczych.